0912539039
Chat trực tuyến
Chat trực tuyến
Skyper
Skyper

Kiến trúc mặt đứng nhà cao tầng nhiệt đới theo xu thế Kiến trúc Xanh

Trong thế kỷ 21, thành phố phát triển dựa trên cơ sở của các yếu tố đô thị hiện đại, mà công trình cao tầng là một trong các yếu tố đó. Ưu điểm của loại hình nhà cao tầng là sự đầu tư xây dựng với mức tài chính hợp lý, tạo lợi nhuận tối đa, tận dụng và tiết kiệm đất đai xây dựng.

editt-tower-by-tr-hamzah-and-yeang1-500x250

Hướng tới một đô thị phát triển bền vững, tiết kiệm nguồn tài nguyên, sử dụng khai thác hiệu quả, hợp lý, tiết kiệm năng lượng để đáp ứng mục tiêu bảo vệ môi trường thì việc xây dựng công trình cao tầng thích hợp với khí hậu nhiệt đới đã ngày càng trở thành nhu cầu cấp bách, bức thiết.

Mặt đứng công trình là sự nơi thể hiện sự sáng tạo kiến trúc, tạo nên hình ảnh của công trình. Đối với đô thị hiện đại, công nghệ thi công tiên tiến, vật liệu phong phú và đa dạng thì yêu cầu về tính thẩm mỹ của công trình kiến trúc  mang tính biểu hiện ngày càng đòi hỏi ở mức cao hơn.

Ngày nay, ngoài việc đáp ứng và thể hiện được chức năng công trình thì hình thức kiến trúc mặt đứng công trình cao tầng còn phái đạt được nhu cầu về “thời trang” (đánh dấu thời đại xây dựng) và phải đáp ứng yêu cầu phù hợp với môi trường cảnh quan, đặc biệt là khí hậu khu vực (để mang tính địa phương, gìn giữ bản sắc kiến trúc) theo xu hướng tiết kiệm năng lượng.

Trên thế giới:

1:Sự biến đổi từ mặt đứng chịu lực đến mặt đứng không chịu lực

Trước đây, công nghệ nhà cao tầng bị bó buộc trong việc sử dụng tường gạch chịu lực, đòi hỏi kết cấu gạch và đá, bề dày tường lớn khi chiều cao công trình tăng lên. Hạn chế này được thể hiện rõ trong những công trình cao tầng đầu tiên (ví dụ Monadnock Building có bề dày tường 18m phần đế).

Từ khi Bogardus khởi xướng việc sử dụng kết cấu khung thép tiền chế và được Jenny ứng dụng trong HomeInsuranceBuilding, công nghệ nhà cao tầng không còn bó buộc nữa. Tường ngoài không còn tham gia chịu tải, hệ thống tường bao che nhẹ hơn, cộng với sự phát triển của kính và tường – rèm trong Chủ nghĩa Hiện đại làm cho công trình có thể vươn cao hơn và giá thành xây dựng rẻ hơn. Kết cấu gần gũi với điêu khắc hơn, tạo nên những tác phẩm kiến trúc độc đáo.

152: Các vật liệu thường làm kết cấu bao che công trình cao tầng nhiệt đới

Với bề mặt bao che phổ biến của công trình cao tầng là kính, đá, bê tông và gạch thì phần tường – rèm (vỏ) của công trình cao tầng nhiệt đới hiện đại lại là nhôm, kim loại, hợp kim được sử dụng dưới dạng định hình, tấm phẳng, tấm cong… với trọng lượng khá nhẹ, có thể trải dài và gần như phẳng. Giữa tường bao che và tường – rèm có được một khoảng không gian đối lưu, giúp thông thoáng, làm mát bề mặt bao che của ngôi nhà, giúp tạo sự chênh lệch nhiệt độ bên trong và bên ngoài nhỏ, hạn chế giãn nứt vỡ kết cấu.

Với loại vật liệu này bộ mặt tường – rèm được nhấn mạnh hơn vào tính điêu khắc và dạng hình học vốn có của công trình, có thể được tổ chức theo tầng và kết hợp với nhiều loại vật liệu khác. Toàn bộ công trình trở thành đối tượng điêu khắc hoặc có thể diễn giải như trò chơi trừu tượng của ánh sáng. Nhờ vậy mà kiến trúc sư thỏa chí trong việc tạo dựng tác phẩm và chất lượng thẩm mỹ mặt đứng công trình được nâng lên rất nhiều.

Khi sự biến đổi từ mặt đứng chịu lực đến mặt đứng không chịu lực…Đã tạo nên những tác phẩm kiến trúc, phong phú, đa dạng

243: Các xu hướng mặt đứng kiến trúc cao tầng hiện nay

Sau một thời gian dài, kiến trúc hiện đại đã quá chú trọng kỹ thuật tạo môi trường nhân tạo, nhằm nhanh chóng đáp ứng nhu cầu của đô thị mà quên đi việc nâng cao chất lượng công trình, sự hài hòa với tự nhiên. Hậu quả là sự phung phí năng lượng, tài nguyên thiên nhiên. đến nay, các nước đều đã nhìn nhận lại quan niệm thiết kế kiến trúc và ý thức hơn về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng. Một trào lưu kiến trúc mới ra đời với viễn cảnh tốt đẹp hướng về tương lai, đó là kiến trúc sinh thái, giải quyết hài hòa mâu thuẫn giữa quá trình đô thị hóa tất yếu và sự phát triển bền vững của các đô thị.

Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu tổ chức tại Rio De Janeiro năm 1992 với chủ đề “Hãy cùng nhau chung sức bảo vệ trái đất và bầu khí quyển bao quanh, như ngôi nhà chung mà thiên nhiên đã ban tặng cho loài người”. Cùng mạch suy nghĩ ấy, giới kiến trúc sư toàn cầu trong cuộc gặp mặt do UIA tổ chức tại Bắc Kinh đã đi đến 2 khái niệm, như 2 mục tiêu, 2 phương châm hành động là Kiến trúcBền vững và Kiến trúc Sinh thái, cùng chung một nội hàm là hướng tới sự chung sống thân thiện, bằng thái độ xử sự thông minh và hiểu biết thiên nhiên.

Về thiết kế kiến trúc, các kiến trúc sư nhu Charles correa (Ấn độ),Bruno Stagno (Costa rica)… đã đề ra phương pháp thiết kế theo điều kiện khí hậu khu vực, đặc biệt là tại các địa phương khí hậu nóng ẩm nhiệt đới và gọi đó là kiến trúc công nghệ cao của thế giới thứ ba. kiến trúc sư Ken Yeang (Malaysia) chống lại việc đưa tràn lan nhà khối hộp đóng kín, sử dụng hoàn toàn điều hòa nhiệt độ tại vùng nóng ẩm nhiệt đới.

Các tác phẩm công trình được kiến trúc sư cố gắng giảm thiểu việc tiêu thụ các nguồn tài nguyên của các tòa nhà cao tầng. Hầu hết các công trình này được xây dựng tại Mỹ, Anh và một vài hình ảnh hoành tráng từ Dubai cho thấy sự tuyệt diệu, hấp dẫn từ phần vỏ của các công trình dạng này đem lại. Đó là sự ăn nhập một cách logic với bối cảnh vật chất tổng thể, bao gồm khí hậu và các điều kiện địa phương.

Kiến trúc sinh thái: Xử lý bề mặt công trình có thể bằng hệ thống cây xanh… (KTS Vincent Callebaut: Tòa nhà “chống khói”,Paris)     Hoặc xử lý màu sắc phù hợp thiên nhiên (Chung cư Conic Paradise, phố Nguyễn Văn Linh, TP HCM)

Kiến trúc thích ứng khí hậu nhiệt đới tại Việt Nam: những năm gần đây nhà cao tầng phát triển nhanh chóng, đặc biệt tại các đô thị lớn nhu Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Mặc dù vậy, kiến trúc cao tầng nhiệt đới vẫn là vấn đề mới của kiến trúc Việt Nam. Các tòa nhà cao tầng thân thiện với môi trường và tiết kiệm năng lượng hầu như chưa có tại Việt Nam. Nói như vậy, không có nghĩa là trước đây, kiến trúc Việt Nam không quan tâm, thích ứng vi khí hậu nhiệt đới.

Kiến trúc dân gian với nghệ thuật tổ chức không gian tổng thể đã thể hiện rõ sự hài hòa giữa công trình với tự nhiên: thiên nhiên, khí hậu và địa hình. Công trình ẩn mình trong thiên nhiên và hòa quyện với cảnh quan, khai thác và tận dụng các yếu tố thuận lợi của khí hậu nhiệt đới nhằm phục vụ đời sống con người trong tổ chức không gian ngôi nhà, công trình cho phù hợp. Những câu như “Vợ hiền hòa, nhà hướng Nam”, “Trước cau, sau chuối”… với việc xử lý các hàng hiên, bờ dại phía trước buồng phòng, hay nhà chống cột (sàn), hệ thống cấu trúc “nhà + sân trong + nhà”… thì đó cũng là những biểu hiện của  dạng tường – rèm bao phủ, giúp cho sự thay đổi khí hậu được chuyển tiếp nhẹ nhàng qua các lớp không gian…

Đến thời kỳ thực dân Pháp xâm chiếm, các kiến trúc sư Việt Nam đã cùng các kiến trúc sư Pháp xây dựng và tạo nên một dòng kiến trúc Đông dương nổi tiếng với nhà cao, cửa chớp, mái dốc vươn rộng, vật liệu thô mộc, hành lang… hoàn toàn thích ứng với khí hậu nhiệt đới và đáp ứng yêu cầu xây dựng công trình có quy mô cao, lớn và rộng hơn rất nhiều kiến trúc dân gian.

Trong thời kỳ kinh tế tập trung, xây dựng CNXH trước Chính sách Đổi mới: yếu tố ứng xử với khí hậu vẫn luôn được coi trọng trong các công trình xây dựng để tận dụng tối đa những yếu tố thuận lợi của khí hậu nhiệt đới (nhà hướng về hướng gió mát chủ đạo Nam và Đông Nam, tránh hướng nắng Đông và đặc biệt là hướng nắng Tây). Việc các mặt đứng công trình được xử lý bằng những tấm chớp bê tông góc phụ thuộc theo chiều nắng, gió chủ đạo, các viên hoa bê tông xếp chồng lên nhau tại mặt đứng hay khu vực cầu thang… là nét thường thấy trong mọi công trình công cộng, đặc biệt là kiến trúc công sở thời kỳ này.

34

Những tấm chớp che nắng bằng bê tông của thế kỷ trước…Được thay bằng vật liệu hợp kim, thi công nhanh chóng và chính xác

Ngày nay, từ khi có Chính sách Đổi mới, kiến trúc cao tầng vươn và vượt cao so với cảnh quan cây xanh mặt nước. Với thời đại của công nghệ xây dựng tiên tiến, hiện đại, vật liệu đa dạng, nhiều chủng loại, đa tính năng mới…thì yêu cầu về ứng xử tốt với khí hậu lại càng trở lên cấp bách. Với quan điểm này, mặt đứng công trình cao tầng sẽ được tạo dựng với thẩm mỹ kiến trúc đa hướng, tránh được các hướng xấu như hướng nắng Tây, lại có được không gian để cất dấu những bộ phận, chức năng công trình không cần phô trương như nơi phơi phóng quần áo (đối với nhà ở), cục nóng điều hòa, đường ống kỹ thuật…

Kiến trúc sư sẽ không còn bị lệ thuộc vào các quy định về số lượng phần trăm nhất định cho các tòa nhà hay căn hộ ở theo hướng đẹp, nhất là công trình cao tầng dạng tháp thì quy định này càng không còn phù hợp.

Vỏ ngoài từng công trình được chăm chút ý tưởng; cả dãy nhà, khu vực đều được nghiên cứu, quan tâm xử lý thỏa đáng thì sẽ tạo hình ảnh chung của cả đô thị phát triển văn minh và bền vững.

BenThanhTwinTower – MoLaoTwinTower

46

Kiến trúc nhà cao tầng nhiệt đới tại Hà Nội

Hạn chế về quỹ đất, dân số ngày càng nhiều, giá trị đất bị đẩy cao do tính đặc thù thủ đô, nơi tập trung các chức năng sử dụng đất ở cấp độ quốc gia, đầu ngành của trung ương và thành phố… nên việc phát triển các công trình cao tầng tại hà nội là xu thế tất yếu. Và việc tạo dựng công trình thích ứng điều kiện nhiệt đới lại cần được làm thí điểm vì Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai đầu tầu của đất nước, có sự ảnh hưởng và lan tỏa lớn đối với kiến trúc nước nhà và có điều kiện trong sự phát triển kinh tế, tình hình đầu tư trong và ngoài nước thuận tiện.

Việc xử lý bề mặt kiến trúc nhà cao tầng nhiệt đới vừa qua tại Hà Nội mới chỉ dừng ở việc sử dụng các tấm hợp kim che chắn nắng (Toà nhà Ngân hàng Dầu khí – phố Láng Hạ – Hà Nội), chưa được đẩy lên trong việc khai thác yếu tố thẩm mỹ, điêu khắc công trình với tính biểu tượng cao.

Tuy nhiên, kết quả của các cuộc thi kiến trúc công trình cao tầng vừa qua thì trong các phương án đoạt giải cao, được lựa chọn triển khai đầu tư xây dựng thì các tác giả đều đã rất chú trọng đến việc xử lý và tạo dáng bề mặt kiến trúc công trình thích ứng với khí hậu, bất kể đó là bằng nguồn vốn nào: công trình quy mô lớn thì có phương án “Bọc trứng Âu Cơ” (Bảo tàng Lịch sử Việt Nam), so tầng cao thì khối cống trình trụ tròn của Tập đoàn FPT (88 phố Láng Hạ) hay Trụ sở Thành Ủy Hà Nội (phố Lê Lai)… Đây thực sự là điều đáng mừng, những dấu hiệu tốt, hướng đi đúng cần khuyến khích

58

Kiến trúc nhà ở cao tầng cũng dần theo xu hướng sinh thái, đưa cây xanh tham gia vào mặt đứng công trình… Liên kết với không gian bên trong, tạo dựng các không gian che dấu những khu vực không cần thiết phô bày: Phơi phóng quần áo, cục nóng điều hòa…

Những khó khăn, vướng mắc khi thực hiện xây dựng nhà cao tầng nhiệt đới tại Hà Nội như giá thành đầu tư lớn hơn, các chủ đầu tư chưa quan tâm, nhận thức chung của đô thị chưa đầy đủ. Hơn nữa, với đô thị lịch sử như Hà Nội thì công trình cao tầng làm điểm nhấn khu vực lại cần có sự hài hòa, không gây đột biến về cả hình thức lẫn hình khối.

Do đó, việc kết hợp, khoác tấm áo – “vỏ” ngoài cho công trình nhiệt đới lại cần được nghiên cứu, cân nhắc, sắp đặt thấu đáo để có được sự hài hòa cả về màu sắc, vật liệu sử dụng, không tạo cảm giác lạ lẫm trong cái nhìn nhận vốn đã quen và trọng sự hài hòa, thay đổi chậm của đô thị nhân văn này.

65

Tòa nhà Trụ sở Thành ủy, phố Lê Lai bằng nguồn vốn ngân sách Hay Trụ sở Tập đoàn FPT, phố Láng Hạ sử dụng vốn tư nhân đều cung xu hướng xử lý mặt đứng công trình thích ứng điều kiện nhiệt đới

Sự gắn kết của mỗi công trình trong tổng thể, sự ứng xử giữa các diện mặt đứng của các công trình đối nhau cũng cần được xem xét để vừa tạo tính đặc thù riêng cho từng công trình nhưng cũng đảm bảo sự khâu nối, thống nhất trong sự liên kết đô thị.

Ai đó đã nói: ‘’Kiến trúc là công trình được cất lên từ đất, sau khi sáng tạo được đặt lại vào đất và làm lung linh giá trị của đất’’. Với cách làm khoa học và thái độ văn hóa, không gây sự tương phản, đối nghịch mà có sự hòa quyện, tôn trọng giá trị tài nguyên môi trường, tiết kiệm năng lượng thì giá trị của đô thị Hà Nội sẽ được nhân lên gấp bội.

Và như vậy việc tạo dựng các công trình kiến trúc cao tầng hiện đại, thích ứng Khí hậu nhiệt đới, Tiết kiệm năng lượng – Kiến trúc xanh trong sự phát triển tương lai của thủ đô Hà Nội dù là điều không phải dễ nhưng chắc chắn sẽ thực hiện được, tạo nên một đô thị văn minh, hiện đại và góp phần đảm bảo hành trang vững vàng cho kiến trúc Hà Nội hội nhập sâu rộng, phù hợp xu hướng thời đại mà vẫn giữ được bản sắc.

Tin khác

Bình luận Facebook

Tin xem nhiều